Zgłoszenie zewnętrzne
Zgłoszenie zewnętrzne dotyczy dostrzeżonych naruszeń prawa i jest kierowane do organu publicznego – Prezydenta Miasta Jastrzębie-Zdrój. Przez naruszenie prawa należy rozumieć posiadane przez osoby uprawnione do dokonania zgłoszenia informacje w szczególności mogące świadczyć o  podejrzeniu przygotowania, usiłowania lub popełnienia czynu zabronionego.

Po otrzymaniu zgłoszenia zewnętrznego upoważnieni pracownicy Urzędu Miasta Jastrzębie-Zdrój  dokonują jego wstępnej weryfikacji polegającej na ustaleniu, czy zgłoszenie dotyczy naruszeń prawa w dziedzinie należącej do zakresu działania Prezydenta Miasta, a jeżeli nie należy  - na ustaleniu organu publicznego właściwego do podjęcia działań następczych. W przypadku gdy zgłoszenie dotyczy naruszeń prawa w dziedzinie należącej do zakresu działania Prezydenta Miasta, Komisja rozpatruje zgłoszenie. W przypadku gdy zgłoszenie naruszenia będzie dotyczyć sprawy należącej do właściwości innego organu publicznego, zgłoszenie zostanie do niego przekazane, a sygnalista zostanie o tym poinformowany.

Zgłoszenie zewnętrzne może zostać dokonane bez wcześniejszego dokonania zgłoszenia wewnętrznego u pracodawcy. W przypadku gdy naruszeniu prawa można skutecznie zaradzić w ramach struktury organizacyjnej podmiotu prawnego, a sygnalista uważa, że nie zachodzi wobec niego ryzyko działań odwetowych warto w pierwszej kolejności rozważyć skorzystanie z procedury zgłoszeń wewnętrznych.

Zgłoszenie zewnętrzne może dotyczyć:
1. korupcji;
2. zamówień publicznych;
3. usług, produktów i rynków finansowych;
4. przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu;
5. bezpieczeństwa produktów i ich zgodności z wymogami;
6. bezpieczeństwa transportu;
7. ochrony środowiska;
8. ochrony radiologicznej i bezpieczeństwa jądrowego;
9. bezpieczeństwa żywności i pasz;
10. zdrowia i dobrostanu zwierząt;
11. zdrowia publicznego;
12. ochrony konsumentów;
13. ochrony prywatności i danych osobowych;
14. bezpieczeństwa sieci i systemów teleinformatycznych;
15. interesów finansowych Skarbu Państwa Rzeczypospolitej Polskiej, jednostki samorządu terytorialnego oraz Unii Europejskiej;
16. rynku wewnętrznego Unii Europejskiej, w tym publicznoprawnych zasad konkurencji i pomocy państwa oraz opodatkowania osób prawnych;
17. konstytucyjnych wolności i praw człowieka i obywatela – występujących w stosunkach jednostki z organami władzy publicznej i niezwiązanych z dziedzinami wskazanymi powyżej.

Sygnalista
Osoba fizyczna, która dokonuje zgłoszenia naruszenia prawa, o którym dowiedziała się w kontekście związanym z pracą, jest sygnalistą. Zgodnie z ustawą o ochronie sygnalistów może to być:

1. pracownik;
2. pracownik tymczasowy;
3. osoba świadcząca pracę na innej podstawie niż stosunek pracy, w tym na podstawie umowy cywilnoprawnej;
4. przedsiębiorca;
5. prokurent;
6. akcjonariusz lub wspólnik;
7. członek organu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
8. osoba świadcząca pracę pod nadzorem i kierownictwem wykonawcy, podwykonawcy lub dostawcy;
9. stażysta;
10. wolontariusz;
11. praktykant;
12. funkcjonariusz w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin;
13. żołnierz w rozumieniu art. 2 pkt 39 ustawy o obronie Ojczyzny.

Dotyczy to również osób dokonujących zgłoszeń przed nawiązaniem stosunku pracy lub innego stosunku prawnego stanowiącego podstawę świadczenia pracy lub już po ich ustaniu.
Sygnalista jest chroniony. Jego dane osobowe podlegają szczególnej ochronie w celu ograniczenia osobistego ryzyka osoby zgłaszającej naruszenie prawa, w tym negatywnych konsekwencji ze strony osób i podmiotów do których odnosiło się zgłoszenie. Dostęp do danych osobowych sygnalisty mają tylko upoważnieni pracownicy działający w ramach wewnętrznej Komisji wyjaśniającej.
Sygnaliście przysługuje pełna ochrona przed działaniami odwetowymi. Niedopuszczalnym jest rozwiązanie stosunku pracy lub rozwiązanie umowy wzajemnej z sygnalistą wyłącznie w związku z dokonanym przez sygnalistę zgłoszeniem naruszenia prawa. Przed działaniami odwetowymi są również chronione osoby najbliższe sygnaliście oraz osoby pomagające mu w dokonaniu zgłoszenia. Sygnalista ma prawo do odszkodowania za działania odwetowe.
Osobie chcącej dokonać zgłoszenia zewnętrznego naruszenia prawa przysługuje możliwość skorzystania z poufnej porady-nieodpłatnej pomocy prawnej lub z nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. W celu zapisania się na taką poradę, należy zadzwonić pod numer (32) 47 85 255. Przyjmowanie zgłoszeń odbywa się:

poniedziałek- środa 7:30-15:30
czwartek 7:30- 17:00
piątek 7:30-14:00

lub zapisać się za pośrednictwem strony internetowej

Więcej informacji w zakładce nieodpłatna pomoc prawna

Sygnalista jest chroniony przed ponoszeniem odpowiedzialności za naruszenie poufności w związku z dokonanym zgłoszeniem zewnętrznym  – pod warunkiem, że miał uzasadnione podstawy sądzić, że zgłoszenie jest niezbędne do ujawnienia naruszenia prawa zgodnie z ustawą o ochronie sygnalistów.
Zgłoszenie naruszenia prawa może być dokonane wyłącznie w dobrej wierze.

Zgłoszenia
Pisemne zgłoszenie informacji o naruszeniu prawa powinno być złożone na formularzu zgłoszenia i przekazane:
1. za pomocą dedykowanej skrzynki mailowej: zgloszenia@um.jastrzebie.pl
2. za pomocą poczty na adres Urzędu w zamkniętej, zaklejonej kopercie z dopiskiem: „Do Komisji wyjaśniającej”
3. w postaci papierowej u Przewodniczącego lub członków Komisji

Zgłoszenie o naruszeniu prawa powinno wskazywać jasne i wyczerpujące wyjaśnienie przedmiotu zgłoszenia i zawierać w szczególności:

1. dane osoby zgłaszającej (imię i nazwisko, adres do korespondencji, adres poczty elektronicznej, nr telefonu kontaktowego, stanowisko lub funkcja),
2. datę zaistnienia naruszenia prawa lub datę i miejsce pozyskania informacji o naruszeniu prawa,
3. miejsce zaistnienia naruszenia prawa,
4. informację, czy naruszenie prawa zostało komuś zgłoszone,
5. opis sytuacji lub okoliczności, które doprowadziły lub mogą doprowadzić do wystąpienia naruszenia prawa,
6. opis charakteru naruszenia prawa,
7. wskazanie osoby/osób, której dotyczą naruszenia prawa,
8. wskazanie ewentualnych świadków,
9. wskazanie i opis dowodów i informacji potwierdzających fakty, które mogą okazać się pomocne w procesie rozpatrywania zgłoszenia, przekazanie dokumentów w formie załączników do zgłoszenia,
10. Zgoda lub brak zgody osoby dokonującej zgłoszenia na ujawnienie danych osobowych.

Formularz zgłoszenia (plik do pobrania)

Do zgłoszenia można dołączyć zebrane dowody. W przypadku zgłoszeń elektronicznych łączny rozmiar plików nie może przekraczać 20 MB.

Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdrój nie rozpatruje zgłoszeń dokonywanych anonimowo.

Gdy zgłoszenie zewnętrzne dotyczy naruszenia prawa w dziedzinie wskazanej w ustawie o ochronie sygnalistów i jest dokonane w kontekście z pracą, a organem właściwym do jego rozpatrzenia jest Prezydent Miasta Jastrzębie-Zdój upoważnieni pracownicy wchodzący w skład Komisji wyjaśniającej urzędu przeprowadzają postępowanie wyjaśniające.

Sygnalista w terminie 7 dni roboczych otrzymuje potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia. Natomiast jeśli przedmiot naruszenia wykracza poza kompetencje działania organu, sygnalista w terminie 14 dni od dokonania zgłoszenia otrzymuje informację o przekazaniu tego zgłoszenia do właściwego organu.

Komisja ma obowiązek poinformować sygnalistę o sposobie załatwienia sprawy w terminie nieprzekraczającym 3 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia. W uzasadnionych przypadkach Komisja przekazuje sygnaliście informację zwrotną w terminie nieprzekraczającym 6 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia zewnętrznego, po poinformowaniu o tym sygnalisty przed upływem terminu 3 miesięcy od dnia przyjęcia zgłoszenia zewnętrznego.

 Działaniem następczym może być: postępowanie wyjaśniające, wszczęcie kontroli lub postępowania administracyjnego, wniesienie oskarżenia, działanie podjęte w celu odzyskania środków finansowych lub zamknięcie procedury realizowanej w ramach procedury przyjmowania zgłoszeń zewnętrznych.

Akty prawne
Ustawa o ochronie sygnalistów z 14 czerwca 2024 roku
Zarządzenie nr Or-IV.819.2024 z 23 grudnia 2024 roku w sprawie przyjęcia Procedury zgłoszeń zewnętrznych naruszenia prawa oraz podejmowania działań następczych w Urzędzie Miasta Jastrzębie-Zdrój

Rzecznik Praw Obywatelskich
Zgłoszenia zewnętrzne można przesyłać do organów publicznych lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Informacje o kanałach zgłoszeń do Rzecznika można znaleźć na stronie internetowej.